Polska – Słowacja

——————————————————————————————————————————————————————————–

Jeden duch po dwóch stronach granicy – ocalmy wspólne dziedzictwo kultury chrześcijańskiej

Interreg logo

 

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską (85%) ze środków Europejskiego
Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz ze środków budżetu państwa za pośrednictwem Euroregionu „Tatry”, w ramach Programu Współpracy Transgranicznej Interreg V-A PL-SK 2014-2020

Partner wiodący:

Gmina Raciechowice
Raciechowice 277
32-415 Raciechowice
www.raciechowice.pl
Koordynator projektu: Katarzyna Magdziarz (12 3725258)

 

Partnerzy projektu:

Obec Hladovka
Hladovka 45
Hladovka 027 13
www.hladovka.orava.sk
Starosta Marián Brnušák

Obec Čimhová
Čimhová 20
Čimhová 027 12
www.obeccimhova.sk
Starostka Daniela Tretinová

Obec Vitanová
Vitanová 82
Vitanová 027 12
www.vitanova.eu.sk
Starosta Dušan Ondrík

 

Cel główny mikroprojektu: 0chrona materialnych i niematerialnych elementów dziedzictwa kultury chrześcijańskiej na obszarze gmin Raciechowice, Hladovka, Vitanova, Cimhova oraz ich promocja wśród turystów odwiedzających pogranicze polsko-słowackie.

 

Cele szczegółowe:

    1. Zmiana postrzegania przez mieszkańców czterech gmin dziedzictwa kultury chrześcijańskiej obszaru pogranicza polsko-słowackiego jako cennego elementu lokalnej tożsamości, który należy pielęgnować i zachować dla przyszłych pokoleń.
    2. Zwiększenie znaczenia dziedzictwa kultury chrześcijańskiej w turystyce, w tym w turystyce religijnej – w jej przejawach materialnych
      i niematerialnych.

Projekt zakłada wykonanie prac zmierzających do popularyzowania wybranych elementów kultury niematerialnej, biorących swoje źródło w religijności mieszkańców (organizacja posiadów), a także ich zachowania (poprzez przygotowanie wydawnictw drukowanych i elektronicznych) dla potomnych oraz turystów, dla których przygotowane w ramach projektu publikacje będą stanowić pomoc w poznawaniu obszaru pogranicza.

Projekt przyczynia się do zachowania przed zniszczeniem kapliczek i krzyży świadczących o religijności mieszkańców obszaru – w przeszłości
i współcześnie, będących dla nich ważnym elementem ich życia i na stałe wpisujących się w krajobraz dziedzictwa kulturowego czterech

gmin i szerzej – całego pogranicza. Dla turystów obiekty te będą stanowić „przystanek” podczas poznawania pogranicza, tym bardziej, że wydana w ramach projektu mapka (także w wersji elektronicznej) z wartymi zobaczenia obiektami sakralnymi na trasie z Raciechowic po Cimhovą, będzie stanowić cenny przewodnik po obszarze i zawierać opis zrekonstruowanych w ramach zadania kaplic i krzyży.

Tym samym, z jednej strony chcemy zadbać o te wyznaczniki dziedzictwa kultury obszaru, które stanowią o tożsamości jego mieszkańców, ze szczególnym uwzględnieniem kultury

chrześcijańskiej, z drugiej – wykorzystać je w promowaniu obszaru wśród turystów. Turystyka religijna stanowi ważną gałąź gospodarki, dla nas – mieszkańców wiosek na pograniczu polsko-słowackim stanowi powód do dumy, podkreślenia naszych wspólnych korzeni.

 

Zadania mikroprojektu:

Z kolędą od kapliczki do kapliczki
– moduł I: organizacji spotkania (posiadów), poświęconego tradycjom bożonarodzeniowym. Spotkanie będzie okazją do oficjalnego zainaugurowania projektu w Hladovce. Jego motywem przewodnim będzie polsko-słowackie śpiewanie kolęd i pastorałek przeplatane moderowaną przez członków lokalnego zespołu ludowego rozmową na temat tradycji dotyczących Bożego Narodzenia. Ostatnim elementem będzie prezentacja jasełek w wykonaniu grupy z Raciechowic. Materiał ze spotkania zostanie opublikowany na stronie internetowej partnerów. W spotkaniu weźmie udział około 160 osób.

– moduł II: remont 3 obiektów zabytkowych – elementem spotkania będzie przejście z kolędą trasy między 3 kapliczkami w Hladovce, które w ramach projektu zostaną zrekonstruowane. Są to: kaplica św. Floriana, kaplica św. Jana Nepomucena i krzyż przy głównej drodze do Vitanovej – postawiony na pamiątkę powrotu Hladovki do Słowacji. Każdy z obiektów przejdzie remont i rekonstrukcję wykonaną przez uprawnionego konserwatora dzieł sztuki.

Majowe śpiewanie przy figurze Matki Boskiej
– moduł I: organizacja posiadów poświęconych zwyczajom, obrzędom, tradycjom dotyczącym ślubu i wesela oraz kultu Matki Bożej. W Vitanovej do dziś kultywowany jest zwyczaj stawiania mojka. Należy przypomnieć starszym i młodszym ślubne i weselne zwyczaje i wierzenia, piosenki i improwizowane przyśpiewki. Dodatkowo, zaprezentowane będą tradycyjne oczepiny. Elementem wiodącym będzie muzyka, za prowadzenie spotkania odpowiadać będzie lokalny zespół ludowy. On też wprowadzi do tematyki kultu Matki Bożej -poświęconych jej pieśni, nabożeństw, opieki nad fundowanymi na jej cześć kapliczkami. Materiał ze spotkania zamieszczony zostanie na stronach internetowych partnerów. W spotkaniu weźmie udział około 160 osób.

– moduł II: remont 3 zabytkowych kaplic – elementem spotkania będzie przejście z majówką miedzy 3 kapliczkami w Vitanovej, które zostaną w ramach projektu poddane renowacji. Są to: pochodząca z 1712 r. Święta Trójca, krzyż z 1906 roku oraz krzyż datowany na lata 1891-1895. Prace przy zabytkach prowadzić będzie uprawniony konserwator dzieł sztuki.

Letnie podziękowanie Bogu za zbiory
– moduł I: organizacja posiadów w Poznachowicach Górnych poświęconych tradycjom związanym z pracami polowymi i wiarą w bożą opiekę nad urodzajem, przejawiającą się w kulcie świętych chroniących przed żywiołem, Matki Bożej, organizacji dożynek. Z tymi ostatnimi wiąże się wiele pieśni i piosenek. Za przygotowanie i prowadzenie spotkania odpowiedzialny będzie zespół ludowy z Raciechowic. Przypomni on tradycyjne żniwa w gospodarstwie dworskim. Materiał ze spotkania zostanie zamieszczony na stronach internetowych partnerów. W spotkaniu weźmie udział 160 os.

– moduł II: W ramach spotkania zorganizowana zostanie wycieczka szlakiem kapliczek Gminy Raciechowice. Na trasie wycieczki znajdą się kapliczki zakwalifikowane do renowacji w ramach projektu: kapliczka w Bojańczycach, położona na dawnych terenach dworskich, kapliczka w Kawcu z drewnianym krzyżem na szczycie, znajdująca się w fatalnym stanie, zabezpieczona w gminnym magazynie i murowana kapliczka domkowa z pocz. XX wieku, z rzeźbami św. Floriana w Poznachowicach Górnych. Prace przy zabytkach prowadzić będzie uprawniony konserwator dzieł sztuki.

Jesienne zaduszki u stóp Pana Jezusa
– moduł I: ostatnie spotkanie z cyklu posiadów poświęconych tradycjom związanym z kultem zmarłych i wiarą w udział świętych w codziennym życiu. Spotkanie poprowadzi lokalny zespół ludowy, który przypomni obrzędy, wierzenia, rytuały towarzyszące okresowi starości i umieraniu, w tym zaduszki i święto wszystkich świętych wraz ze wspomnieniem patronów, którzy typowi są dla obszarów wiejskich pogranicza. W spotkaniu uczestniczyć będą zespoły muzyczne promujące akordeon i heligonkę – instrumenty typowe dla obszaru realizacji zadania, popularne na tym terenie, wykorzystywane podczas uroczystości kościelnych i świeckich. W spotkaniu weźmie udział 160 osób, a relacja z niego zostanie opublikowana na stronach internetowych partnerów.

– moduł II: remont 3 zabytkowych obiektów – elementem spotkania będzie przejście trasą miedzy 3 zabytkami w Cimhovej, które w ramach projektu zostaną zrekonstruowane. Są to: dwa krzyże (na cmentarzu górnym i przy kościele) oraz pomnik Trójcy Świętej. Ww. obiekty przejdą prace remontowe wykonane przez konserwatora dzieł sztuki.

Przygotowanie publikacji: mapy (szlak kapliczek i innych obiektów sakralnych pogranicza polsko-słowackiego) i broszury (dziedzictwo kultury religijnej obszaru czterech gmin)

Zadanie polega na przygotowaniu 2 publikacji:
– mapy obszaru od Raciechowic, przez Hladovkę, Vitanova, po Cimhovą – uwzględniającą obiekty sakralne na ww. trasie – celem stworzenia możliwych do realizacji tras zwiedzania pogranicza. Zaznaczone obiekty zostaną opatrzone legendą, z tyłu mapy zawarte będą informacje nt. projektu, prezentacja zmodernizowanych w jego ramach obiektów (w tym fotografie przed i po renowacji), baza noclegowo-gastronomiczna obszaru. Mapa zostanie przygotowana
w 2 wersjach językowych.

– broszury zawierającej dwujęzyczny zapis materiałów zebranych podczas posiadów (teksty pieśni i piosenek, opis tradycji omawianych podczas spotkań wraz z dokumentacją fotograficzną).

Produkty i rezultaty projektu mają charakter trwały:
– realizowane w jego ramach spotkania – posiady przyczynią się do zgromadzenia materiału (teksty pieśni, piosenek, przyśpiewek, opis obrzędów, zwyczajów, wierzeń, tradycji) dotyczącego niematerialnych elementów dziedzictwa kultury łączącej się z religijnością mieszkańców. Materiał ten zostanie opublikowany na internetowych stronach partnerów i wydrukowany w formie dwujęzycznej broszury. Dostępność w internecie gwarantuje możliwość z korzystania z materiału bez konieczności jego osobistego odbioru, ryzyka braku publikacji, także po zakończeniu projektu.

– mapa kierowana głownie do turystów przyczyni się do popularyzacji turystyki religijnej na obszarze objętym projektem, także po jego zakończeniu. Będzie to publikacja możliwa do powielania, pożyczania, wyznaczająca trasy zwiedzania pogranicza z możliwością ich indywidualnej modyfikacji. Wnioskodawcy zależy na utrwaleniu w świadomości mieszkańców i turystów, że jesteśmy częścią wspólnego obszaru, o jednym dziedzictwie kulturowym. Publikacje zostaną równo rozdysponowane między czterech partnerów projektu.

– wyremontowane w ramach projektu kapliczki i krzyże pozwolą na przywrócenie ich świetności, a w wielu przypadkach zachowanie ich od całkowitego zniszczenia. Wysoka jakość prac wykonanych przez profesjonalnego konserwatora dzieł sztuki zagwarantuje ich trwałość na wiele przyszłych lat.

– nawiązanie kontaktów i współpracy miedzy mieszkańcami i zespołami ludowymi gwarantuje ciągłość wspólnych wydarzeń kulturalnych, tym bardziej, że już dziś, na wstępie mikroprojektu współpraca ta jest deklarowana.

– należy podkreślić zmianę, jaka nastąpi w świadomości mieszkańców obszaru realizacji projektu, szczególnie w najmłodszej grupie uczestników. Zależy nam, by weszli w dorosłość z wiedzą na temat swojej tożsamości kulturowej, nierozerwalnie związanej z religią praktykowaną przez ich przodków oraz całym, wieloaspektowym dziedzictwem z niej płynących.

 

Okres realizacji mikroprojektu: styczeń – grudzień 2017 r.

Wartość mikroprojektu: 127 241,04 €

Rozmiar tekstu
Wysoki kontrast