Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką

W 2017 roku Prezydent RP Andrzej Duda ustanowił święto narodowe – Narodowy Dzień Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką, wyznaczając je na 24 marca – w rocznicę śmierci rodziny Ulmów z Markowej. W czasie okupacji Ulmowie pomogli ukryć ośmioro Żydów, za co zostali rozstrzelani przez żołnierzy niemieckich.
W dniu dzisiejszym na terenie naszej gminy z roboczą wizytą gościł Dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie – Filip Musiał. Będąc w Gruszowie, wspólnie z Wójtem Gminy Raciechowice – Wacławem Żarskim złożył wiązankę pod pomnikiem upamiętniającym rodzinę Szewczyków.
Aniela i Franciszek Szewczyk podczas niemieckiej okupacji w swoim gospodarstwie ukrywali od jesieni 1941 r. cztery osoby z rodziny Goldbergów. Potem udzielili także schronienia rodzinie Federgrünów. Ukrywający się Żydzi przeżyli wojnę. W 1997 r. małżeństwo Szewczyków otrzymało tytuł Sprawiedliwi wśród Narodów Świata. Zaszczytnym wyróżnieniem uhonorowany został także ich najstarszy syn, Józef.
Jak Szewczykowie z Gruszowa ratowali Żydów (źródło: Instytut Pamięci Narodowej)
W miejscowości Gruszów, w niewielkim domu naprzeciwko kapliczki mieszkali Aniela i Franciszek Szewczyk wraz z trójką dzieci. Jesienią 1941 r. poprosiła ich o pomoc czteroosobowa żydowska rodzina Goldbergów: Jerzy i Giza oraz dwójka dzieci – Lilka i Jan. Rodzina Szewczyków miała świadomość kar grożących ze strony Niemców, mimo to postanowiła pomóc potrzebującym.
W specjalnie ocieplanym spichrzu obok domu Szewczyków żydowska rodzina była przechowywana i żywiona przez prawie rok. Gdy Goldbergom udało się załatwić fałszywe dokumenty, wyjechali do Bochni. Ich wyprowadzka nie zakończyła jednak akcji pomagania Żydom przez dzielną rodzinę z Gruszowa. Wkrótce po wyjeździe Goldbergów Szewczykowie przez kilka miesięcy ukrywali trzy osoby z innej żydowskiej rodziny – Federgrün (Marię Federgrün, jej brata oraz siostrzenicę Milkę Minzer). Wszyscy oni przeżyli wojnę.
Jerzy Goldberg zmarł w Bochni śmiercią naturalną. Żydowska rodzina przeniosła się wtedy do Krakowa, gdzie również znalazła bezpieczne schronienie. Syn Jan Goldberg-Kruczkowski pod ps. „Domeyko” został żołnierzem Armii Krajowej. Zginął w walce z Niemcami 22 października 1944 r. Matka wraz z córką doczekała szczęśliwie zakończenia wojny. Obie wyjechały do Francji. W 1997 r. o przyznanie tytułu Sprawiedliwi wśród Narodów Świata dla rodziny Szewczyków wystąpiła najmłodsza córka Goldbergów. Świadectwo o pomocy otrzymanej od rodziny Szewczyków złożyła po wojnie także Maria z d. Federgrün oraz jej siostra, matka Milki, Paulina z d. Federgrün.

Może Ci się również spodoba

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Administratorem wszelkich danych osobowych zawartych w plikach cookies na tej stronie jest Urząd Gminy w Raciechowicach, 32-415 Raciechowice 277. Polityka prywatności | Zgadzam się