Tańsza i czysta energia w Raciechowicach

Tańsza i czysta energia w Raciechowicach

 

Gmina Raciechowice we współpracy z norweskimi partnerami przygotowuje do wdrożenia ambitne i innowacyjne przedsięwzięcie – montaż pomp ciepła zasilanych z instalacji fotowoltaicznych w wybranych budynkach użyteczności publicznej w ramach realizacji projektu „Polsko-norweska platforma współpracy dla poszanowania energii i klimatu” (www.razemdlaklimatu.eu).

 

Celem projektu, realizowanego w okresie od stycznia 2016 r. do kwietnia 2017 r. jest nawiązanie i wzmocnienie współpracy pomiędzy polskimi i norweskimi samorządami lokalnymi, polegającej na wymianie doświadczeń, wiedzy, technologii i najlepszych praktyk w obszarze efektywności energetycznej i wykorzystania odnawialnych źródeł energii (OZE) w sektorze komunalnym. Projekt jest finansowany w ramach Funduszu Współpracy Dwustronnej na poziomie Programu PL04 ze środków Norweskiego Mechanizmu Finansowego 2009-2014.

 

Mikroprojekt przygotowany w Raciechowicach został – jako jeden z 10 najlepszych – nagrodzony w otwartym konkursie na innowacje w zakresie efektywności energetycznej lub wykorzystania OZE, zainspirowane doświadczeniami norweskimi lub możliwe do zrealizowania przy wykorzystaniu norweskich doświadczeń. Zorganizowany w ramach polsko-norweskiego projektu konkurs miał na celu wsparcie ww. jednostek w przygotowaniu do realizacji najciekawszych innowacyjnych projektów pilotażowych poprzez przyznanie im mikrograntów na przygotowanie analiz, dokumentacji, działań edukacyjnych i innych działań nieinwestycyjnych niezbędnych do wdrożenia tych tzw. mikroprojektów, a także poprzez zapewnienie współpracy z partnerem norweskim, który wesprze beneficjenta swoją wiedzą i doświadczeniem. Przedstawiciel Raciechowic, jako jednego z 10 zwycięskich samorządów, uczestniczył również w podróży studyjnej do Norwegii.

 

Stary kocioł olejowy w jednym z budynków pilotażowych

Z uwagi na brak sieci gazowej w gminie budynki użyteczności publicznej ogrzewane są kotłami olejowymi, które są już przestarzałe i emitują duże ilości CO2, związków siarki i pyłów. Planowana jest więc wymiana źródeł ciepła w wybranych z nich, a zastosowanie pomp ciepła jako głównego źródła, dodatkowo wspomaganego instalacją fotowoltaiczną, powinno przynieść spodziewany efekt ekonomiczny i ekologiczny. Tym bardziej, że energia słoneczna jest łatwo dostępna, a gmina Raciechowice ma odpowiednie uwarunkowania do jej wykorzystania.

W projekcie zostaną wykorzystane nowoczesne rozwiązania technologiczne, w tym wdrożony zostanie odpowiedni system pomiaru, obsługi i monitoringu. Instalacja fotowoltaiczna wyposażona zostanie w licznik ilości uzyskanej energii elektrycznej, natomiast pompy ciepła w licznik zużytej energii elektrycznej i wyprodukowanej energii cieplnej. Dane z liczników będą przesyłane do Urzędu Gminy przez sieć Internet i będą administrowane przez osobę odpowiedzialną za monitoring.

Montażowi OZE w budynkach będzie towarzyszyć modernizacja wewnętrznych instalacji oświetleniowych z wymianą tradycyjnych źródeł światła na LEDowe, co pozwoli dodatkowo ograniczyć dość wysokie zużycie energii elektrycznej.

Zastosowanie tak nowatorskich rozwiązań w Raciechowicach będzie miało też efekt demonstracyjny, zachęcając do rozpowszechnienia stosowania OZE w gospodarstwach domowych i w sąsiednich gminach.

Mikrogrant przyznany w ramach projektu parasolowego został wykorzystany na przygotowanie studium wykonalności obejmującego 9 obiektów użyteczności publicznej, w których gmina planuje wdrożyć innowacyjne rozwiązania: 4 szkoły, 2 ośrodki Środowiskowego Domu Samopomocy, 2 budynki administracyjne urzędu i w powiązany z nimi węzłem cieplnym Dom Kultury.

 

W ramach mikroprojektu Raciechowice nawiązały też współpracę z gminą Oslo. W dniu 10 października 2016 r. obie gminy podpisały list intencyjny dotyczący dzielenia się fachową wiedzą i doświadczeniem w dziedzinie wykorzystania energii odnawialnej. Następnie w listopadzie przedstawiciel Oslo odwiedził Raciechowice, gdzie miał okazję zapoznać się z planami gminy dotyczącymi zmiany źródeł ciepła i zobaczyć stan faktyczny w wybranych obiektach. Jego zdaniem pomysł rezygnacji z oleju opałowego i zastąpienia go pompami ciepła ma duże szanse na sukces. Udzielił także kilku cennych wskazówek, dotyczących obecnej eksploatacji i zaoferował pomoc przy weryfikacji opracowania technicznego otrzymanego od wykonawcy projektu.

Wizyta przedstawiciela Oslo w jednym z budynków, w których mają zostać zainstalowane nowoczesne rozwiązania OZE

Do rewizyty doszło w styczniu 2017 r., kiedy to delegacja z Raciechowic odwiedziła Oslo i zwiedziła obiekty, w których zastosowano rozwiązania zbliżone do tych planowanych w gminie. Jednym z odwiedzonych budynków była szkoła zasilana od 2010 r. pompą ciepła, wyposażoną w dwa dolne źródła: kolektor pionowy oraz poziomy, zainstalowany bezpośrednio pod asfaltową nawierzchnią boiska szkolnego. Pozioma instalacja wykorzystywana jest głównie latem, natomiast pionowa w okresach chłodu. Dodatkowo jako źródło rezerwowe, na wypadek małej skuteczności pompy ciepła, wykorzystywany jest nadal stary kocioł olejowy.

Ekologiczna szkoła z fasadą pokrytą ogniwami fotowoltaicznymi budowana w Oslo

Kolejnym zwiedzonym obiektem była także szkoła, ale jeszcze nie użytkowana. W niej również jako główne źródło zainstalowano pompę ciepła z rezerwowym kotłem elektrycznym, a całą fasadę zewnętrzną pokryto panelami fotowoltaicznymi o łącznej mocy ~100kW. Najbardziej efektywna była  jednak wizyta w Undervisningsbygg Oslo KF – miejskim przedsiębiorstwie, które m.in. zarządza budynkami szkolnymi. W Oslo powstał plan centralnego systemu sterowania i nadzoru nad warunkami panującymi wewnątrz budynków, który obecnie obejmuje blisko

Przedstawiciele Raciechowic zapoznają się z technologiami i rozwiązaniami z zakresu energetyki odnawialnej stosowanymi w Oslo

połowę szkół. Inżynier z Undervisningsbygg przedstawił reprezentantom Raciechowic wady i zalety zdalnego sterowania automatyką, jak również wskazał rozwiązania mające na celu poprawę efektywności energetycznej budynku. Dzięki tej wizycie mieli oni możliwość zapoznania się z mocnymi i słabymi stronami rozwiązań, które chcą wprowadzić w swojej gminie.

Instalacja pomp ciepła zasilanych z instalacji fotowoltaicznych w wybranych budynkach użyteczności publicznej jest jednym w licznych prośrodowiskowych pomysłów władz samorządowych w Raciechowicach – szeroko znanych jako gmina ekologiczna, od lat nagradzana za liczne inicjatywy na rzecz ochrony środowiska i klimatu: inwestycje w odnawialne źródła energii i energooszczędne technologie, a także działania z zakresu edukacji ekologicznej.

 

 

Iwona Korohoda

Stowarzyszenie Gmin Polska Sieć „Energie Cités”

 

 

Projekt „Polsko-norweska platforma współpracy dla poszanowania energii i klimatu” jest finansowany w ramach Funduszu Współpracy Dwustronnej na poziomie Programu PL04 ze środków Norweskiego Mechanizmu Finansowego 2009-2014.

 

Rozmiar tekstu
Wysoki kontrast